موج

تارنمای شخصی سیروس برزو

هفته جهانی فضا سرانجام به پایان رسید و مسئولان توسعه فناوری فضایی اینک می توانند بعد از این هفته پر تلاش که مصاحبه های متعدد آنها را حتما بسیار خسته کرده است به استراحت بپردازند. طی روز هایی که گذشت هر کدام از آنها ضمن مصاحبه با رسانه ها، وعده های متعددی دادند که تنها جهت ثبت در تاریخ به این وعده های بعضا تکراری اشاره می کنم.

محمد همایون صدر معاون سازمان فضایی ایران:

* اگرچه پروژه‌های اکتشافی (به خارج از کره زمین و به سیاره دیگری) هنوز در اولویت قرار ندارند اما به‌ صورت مطالعاتی پروژه‌هایی در دانشگاه‌ها مطرح و در حال کار است.

* پروژه کاوشگر حامل محموله زیستی همچنان در کشور در حال پیگیری و در دستور کار پژوهشگاه هوافضا برای به‌روزرسانی، قرار دارد.

* فنّاوری تلسکوپ فضایی یا به عبارتی دوربینی که بتواند از دوردست به فضا نگاه کند، چون در تمام زمینه‌های دیگر هم مورداستفاده است، در کشور درحال‌توسعه است.

محسن بهرامی رئیس سازمان فضایی ایران:

* ماهواره دوستی در حال تکمیل و آماده‌سازی است و در آینده نزدیک پرتاب می‌شود.

* آماده‌سازی ماهواره پیام امیرکبیر.

* ماهواره ظفر علم‌وصنعت نیز ساماندهی شده است و امیدواریم در سال ۹۷ برای پرتاب آماده شود.

* پروژه ماهواره ناهید یک در پژوهشگاه فضایی در حال انجام است و در مرحله تحویل گیری قرار دارد.

پیشرفت سامانه انتقال مداری برای انتقال ماهواره مدار متوسط کاربرد.

* تکمیل و راه‌اندازی مرکز فضایی قشم.

* پروژه "ناهید 1" و "ناهید 2" و "ظفر" از جمله پروژه‌هایی هستند که قرارداد پرتاب آن‌ها منقعد شده است.

 * مشارکت با ماهواره عرب ست تا سال ۱۴۰۹ با ماهواره‌های بدر پنج و هفت.

* پایان دور نخست، طراحی پروژه ماهواره مکعبی که در مرحله ساخت قرار دارد.

 * اعلام دور دوم طراحی پروژه ماهواره مکعبی در روز ملی فناوری فضایی.

* اتصال تلسکوپ‌های موجود کشور با دو تلسکوپ مربوط به سازمان فضایی ایران و اپسکو در قالب طرحی با نام رصدگران که به‌عنوان یک شبکه و به‌صورت آنلاین می‌توانند در اختیار علاقه‌مندان این حوزه قرار گیرند تا از این امکانات استفاده کنند.

* پروژه "پارس یک" اجرایی شده است.

* با اجرای یک کنسرسیوم فعالیت دانشگاه‌های امیرکبیر و علم‌وصنعت وارد فاز جدید خواهد شد.

* با ایجاد شرکت‌های دانش‌بنیان واگذاری فعالیت‌های مربوط به طراحی ماهواره‌ها را با همکاری این شرکت‌ها را اجرایی می کنیم.

* مسابقات ماهواره‌ای کوچک با همکاری دانشگاه بیهانگ چین و دانشگاه‌های امیرکبیر و خواجه نصیر اجرایی می‌شود.

* دانشگاه کاشان مامور شده تا هر ساله پروژه‌هایی را برای برگزاری این مسابقات معرفی کند.

* مرکز یکپارچگی و آزمون برای پروژه‌های ماهواره‌ ای برای انجام آزمون‌ها و تست‌های ماهواره‌های بیشتر از 500 کیلوگرم در مرکز ماهدشت سازمان فضایی راه‌اندازی شده است.

دکتر حسن حدادپور رییس پژوهشگاه فضایی ایران:

* تبیین ساختار فضایی کشور و تهیه نقشه راه برای حرکت از وضعیت موجود به وضعیت مطلوب، به عنوان یک ماموریت از طرف وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات به پژوهشگاه فضایی سپرده شد.

* ماهواره سها با رزولوشن 15 متر و وزن 150 کیلوگرم طراحی شده و ظرف 2 سال آینده با پرتابگر داخلی سیمرغ پرتاب می شود.

* ماهواره ناهید1به وزن 50 کیلوگرم آماده و در صف پرتاب است و نمونه مهندسی ماهواره ناهید 2 نیز آماده شده که بعد از آن باید نمونه پروازی طی یک تا دو سال آینده ساخته و پرتاب شود.  اولین پیشران فضایی را در ناهید 2 به کار می گیریم.

* بر اساس برنامه عملیاتی پژوهشگاه بعد از اینها اولین ماهواره مخابراتی کشور به وزن 1 تن ساخته می شود که انتظار داریم تا سال 1400 آماده شود.

* تا 1400 سه ماهواره سنجشی (تصویربرداری) و یک ماهواره مخابراتی عملیاتی در مدار داریم


مرد صاحب دلی به درگاه الهی راز و نیاز می کرد و می گفت: «خداوندا، کریما، آخر دری بر من گشای!» رابعه عدویه این سخن بشنید و مرد را گفت: «ای غافل! این در کی بسته بود!

آری ما نابیناییم و گرنه درِ رحمت خداوند، همواره به روی بندگانش باز است.


حجت‌الاسلام‌ والمسلمین محسن قرائتی در آیین بهره‌برداری از مسجد پیامبر اعظم (ص) به نکته هایی کلیدی در مورد آموزش و پرورش اشاره کرده است که اگر گوش شنوایی باشد می تواند بسیاری از درد های این کشور را حل کند. برخی از این نکات عبارتند از:

اگر به خاطر کسب پول و ثروت به دانشگاه آمده‌اید، بدانید که پس از فارغ‌التحصیلی امکان استخدام شدن برای همه دانشجویان وجود ندارد و به خاطر پول درس نخوانید، حتی اگر استخدام بشوید بعد از 30 سال با حقوقی که دریافت کرده‌اید تنها می‌توانید یک خانه بخرید. اگر هم به خاطر کسب مقام به دانشگاه آمده‌اید باز هم ارزش ندارد زیرا بالاترین مقامی که بتوانید کسب کنید، مقام ریاست جمهوری است که فقط چهار و یا هشت سال صاحب مقام است و دائمی نیست. مدرک دانشگاهی کمترین چیز برای شماست، مانند گذرنامه، شناسنامه و کارت ملی که واجب است اما ارزشی ندارد، داشتن لیسانس نیز مورد نیاز است ولی سرمایه محسوب نمی‌شود.

هر کدام از شما که فن و هنر پدرتان را بیاموزید بهتر از این است که به دنبال استخدام باشید، چه خوب می‌شد اگر نیروهای مسلح اعلام می‌کرد؛ کسی که فن و هنر یاد گرفته و آن را به کار بگیرد، طول مدت خدمتش نصف می‌شود.

قرائتی با انتقاد از مطالب درسی غیرمفید گفت: برای تغییر محتوای کتاب‌های درسی باید کودتا صورت بگیرد، هیچ روشی برای تحول کارساز نیست و تنها با کودتا باید اطلاعات بی‌خاصیت را حذف کنیم. وی با بیان اینکه بیشتر مطالب سرهم‌بندی است، ابراز کرد: ما باسواد بی‌خاصیت زیاد داریم، بنابراین شما دانشجویان باید درس‌های غیرمفید را غربال کنید و کتاب‌هایی بخوانید که به دردتان بخورد. او در خصوص نویسندگان کتاب‌های دانشگاهی گفت: نویسندگان در سه دسته قرار می‌گیرند؛ عده‌ای خواب هستند، عده‌ای خائن و عده‌ای دیگر دلسوز هستند.

ظرفیت خود را بالا ببرید تا ارزشتان زیاد شود. اگر درس بخوانید و عرضه نداشته باشید، فایده ندارد.


بازگشت یک سفینه فضایی به موارد مختلفی بستگی دارد و ممکن است یک اتفاق غیرمنتظره باعث فرود آن در محل پیش بینی نشده ای شود. اگر این محل کشور دیگری باشد چه باید کرد؟ به هر حال ورود غیرقانونی به خاک بیگانه بشمار می رود. در سال های آغاز  پرواز انسان به فضا، بخصوص از طرف روس ها که هیچ وقت از قبل پرتاب ها را اعلام نمی کردند، این مشکل می توانست به یک معضل بین المللی تبدیل گردد. در آن سال ها پرتاب فضانوردان روس برای آمریکایی ها یک شوک ناگهانی بود. دولت های آمریکا و سایر کشورها هیچ قراردادی در مورد شکستن مرزها توسط فضانوردان با دولت شوروی نبسته بودند، پس ورود یک ناو تخلف از قانون محسوب می شد.

مسئولان فکر کردند اگر خدای نکرده فرود در سرزمین بیگانه صورت گیرد سفارتخانه های شوروی باید فورا دست به کار شوند. به همین دلیل قبل از هر پرواز، سفارتخانه ها پاکتی با عنوان «فوری- سری» دریافت می کردند. بر روی این پاکت ها نوشته شده بود فقط طبق دستور خاصی باید باز شود. این پاکت حاوی پیام تقاضای کمک رهبری شوروی به دولت کشوری بود که فرود احتمالی در سرزمین آن پیش بینی می شد. در صورت بروز چنین وضعیتی، سفیر شوروی با  دریافت دستور ضروری از مسکو، بایستی این پاکت را به مسئولان کشور مربوطه ارائه می کردند. گرچه همه فضانوردان در سرزمین خودشان فرود آمدند اما بعداً قرار دادهایی بین دولت ها نوشته شد


اگر به فضانوردی علاقه دارید به شما توصیه می کنم حتما در این جلسه شرکت کنید.

دوشنبه 24 مهر ماه دانشگاه علم و فرهنگ.


پاول پاپوویچ چهارمین فضانورد شوروی و یکی از هم دوره ای های گاگارین بود. علیرغم جایگاه بالایی که در فضانوردی روسیه داشت، فردی فروتن و خاکی بود. نشاط و سرزندگی اش همیشه مایه غبطه من می شد. زمانی که نخستین بار با او آشنا شدم شصت و چند سال داشت اما مثل یک جوان سرزنده و پر نشاط بود . خیلی زود رفاقتی عمیق با او پیدا کردم. گرچه جدیت و احساس مسئولیتش را همه تایید می کردند در هر محفلی که حاضر می شد با شوخی هایش همه را سرحال می آورد. رک و راست اما در عین حال به قول قدیمی ها رفیق با معرفت و گره گشا بود. هر جا که برای ملاقات با فضانورد و یا دانشمندی به مشکلی بر می خوردم کافی بود به او زنگی بزنم.

روزی که قرار بود در شهرک ستارگان برای انوشه انصاری بزرگداشت بگیرند، به من زنگ زد تا خبرم کند. گفتم وینوگرادوف به من کارت دعوت داده. پرسید وسیله چی چطور می خواهی به شهر ستارگان بیایی؟ پاسخ دادم وسیله ندارم. گفت من صبح می روم شهرک اگر تا ساعت ده توانستی بیا خانه تا با هم برویم وگرنه آنجا می بینمت.

در شهرک و در مهمانی دیدمش. چاق سلامتی کرد و بعد به چند نفر از فضانوردان گفت بچه ها بیایید با برزو عکس بگیریم. گفتم یعنی چی؟ من با شما عکس می گیرم نه شما با من... خندید و گفت نه اگر ما با تو عکس نگیریم 20 تا فضانورد دیگر اینجا هستند می روی با یکی دیگر عکس می گیری اما فعلا در اینجا یک برزو داریم که ما بتوانیم با او عکس بگیریم!!

به همراه او،  باتورین، ایوانچنکف (دو فضانورد دیگر روسیه) و کرتین (فضانورد فرانسه ) عکسی به یادگار گرفتم.


-         فضانوردان در اندک اوقات فراغتی که در فضا دارند برای خودشان سرگرمی هایی را درست می کنند. یک بار از پاول وینوگرادوف پرسیدم در سفر اخیرت در ایستگاه فضایی بین المللی چه سرگرمی هایی داشتید؟ او جواب داد: 

من در آنجا تمایل پیدا کردم آزمایشی لیزری را انجام دهم که در برنامه نبود. می خواستم ببینم نور لیزر چطور از گلوله های آب در حال حرکت در بی وزنی عبور می کند به نظرم اگر چند نور از چند سمت به این گلوله ها بخورند انعکاس جالبی به وجود می آید. تقاضا کردم چند قلم لیزری برایم با شاتل بیاورند اما ناسا موافقت نکرد چون این قلم ها فاقد مجوز مخصوص بودند. بالاخره من از تیورین خواستم که آن را در جیبش بگذارد و بیاورد! و او برایم آورد. در حال حاضر اگر همه دریچه های ایستگاه را باز کنیم طول راهرو در ایستگاه بین المللی به 64 متر می رسد. اگر در یک طرف نور لیزر را انداخت و در روی دیوار دیگر آینه ای را بچسبانید و نور را مورد بررسی قرار داد متوجه خواهید شد که لرزش دارد و به اصطلاح می رقصد. از این آزمایش می توان نتیجه گیری کرد که کل ایستگاه در حال لرزش است. ما قبلاً در این زمینه اطلاعاتی با دستگاه رزونانس به دست آورده بودیم. این دستگاه می توانست لرزش ها را اندازه گیری کند اما آزمایش لیزر و آینه این مسئله را کاملاً نمایان و قابل دید کرد. این لرزش زمان اتصال ناو پروگرس به ایستگاه بیشتر می شود. حتی صدای قرچ... قرچ... دستگاه شنیده می شود. از جمله سرگرمی های دیگر من کار با دستگاهی به نام» فیولکا» بود که طیف نگار دارد و من با کمک آن فیلم هایی از طیف رعد و برق برداشتم در بالای آمریکای جنوبی و آفریقا. رعد و برق های جالبی دیده می شود. حالب آن است که این طیف ها گاهی با سرعت 150- 100 کیلومتر در ثانیه حدود 2000 کیلومتر پخش می شوند. من متوجه شدم که برق ها نه فقط از بالا به پایین که بعضی وقت ها از پایین به بالا حرکت می کنند. آنجا که جایی نیست که برق در اثر برخورد با آن تخلیه می شود. پس کجا می رود؟ فقط خاموش می شوند. از اتفاق های جالب و استثنایی مثل همین حرکت برق به سوی بالا هم فیلمبرداری کردم.


«محسن بهرامی»، رئیس سازمان فضایی ایران، در مراسم روز جهانی فضا که روز سه‌شنبه برگزار شد، با اشاره به اینکه ایران سابقه بسیاری در نجوم داشت، گفت: «با عضویت ایران در کمیته فعالیت‌های صلح‌آمیز سازمان ملل در سال ۱۳۳۷، ایران به‌صورت رسمی فعالیت خود را در فضای جدید این حوزه آغاز کرد.» وی در ادامه گفت: «پرتاب موجود زنده، ساخت ماهواره‌های سینا، امید و نویدبخشی از فعالیت‌های انجام‌شده در سال‌های گذشته در این حوزه است. »

ادامه مطلب


در خبری با عنوان "با بودجه ساخت سردر دانشگاه شریف، چه فعالیت‌های فضایی در خود دانشگاه می‌توانست صورت بگیرد؟" در تارنمای اسپاش* خواندم که برای ساخت سردر جدید دانشگاه صنعتی شریف سه میلیارد تومان هزینه شده است.

این مطلب مرا به یاد شعر معروف شاعر بلند مرتبه مان سعدی علیه الرحمه که می فرماید: " خانه از پای بست ویران است/ خواجه در فکر نقش ایوان است" انداخت! جدای تحلیلی جالب و تفکر برانگیزی که ذیل این عنوان آمده و هزینه پرتاب ماهواره های مختلف را بررسی و با مخارج این سردر مقایسه کرده،به نظر من باید نکات دیگری را هم مورد توجه قرار داد.

هیچکس نمی تواند در این ادعا که یکی از پایه های فناوری فضایی جهان، روسیه است شک کند. بنده به دلیل اقامت طولانی در این کشور و ارتباط با فضانوردان و کارشناسان فضایی آن دیار، بار ها سعادت بازدید از بسیاری از موسسات، شرکت ها و ارگان های مربوط به صنایع و فناوری های روسیه را داشته ام. هیچ یک از این موسسات ظاهر آنچنان با عظمتی ندارند. حتی ورودی محقر برخی از آنها در مرحله اول انسان را به شک می اندازد که آیا نشانی را درست آمده ام؟! دیوار های آجری با قدمتی بعضا بیش از نیم قرن و در های آهنی یا چوبی کهنه، ظاهرا هیچ نسبتی با آنچه در ورای آنها اتفاق می افتد را ندارد.  دوستانی که برحسب اتفاق از چنین مکان هایی بازدید کرده اند می توانند صحت سخنان مرا شهادت دهند. از شهرک ستارگان که تاکنون بیش از 500 نفر را برای سفر به فضا در آن آموزش دیده اند تا شرکت های عظیم صنایع فضایی مانند انرگیا و زوزدا که سازندگان ناو های کیهانی و تجهیزات فضایی هستند. این امر در مورد دانشگاه های مربوط به این فناوری هم صدق می کند.

ادامه مطلب


ناسا در حال بررسی برای پیدا کردن گزینه‌هایی برای ادامه حیات واحد بادی موسوم به “بیم”  BEAM) واحد قابل گسترش بیگلو- Bigelow Expandable Activity Module) است. در کنار ناسا کارشناسان شرکت صنایع هوا-فضایی بیگلو سازندگان این واحد نیز در حال تلاش برای پیدا کردن چگونگی استفاده از این ساخت و ساز در آینده‌اند. آزمایش دو ساله “بیم”  برای نشان دادن ایمنی این واحد فضایی رو به پایان است. اکنون به نظر می‌رسد این سازه دوام لازم را دارد تا در ایستگاه فضایی بین‌المللی به عنوان یک انبار مواد اضافی و حتی کاربردهای فراتر مورد استفاده قرار گیرد.

ادامه مطلب



همه پیوندها