موج

تارنمای شخصی سیروس برزو

روز چهارشنبه 19 مهرماه به مناسبت هفته جهانی فضا، کانون فرهنگی روح‌الله واقع در شهران، شاهد گردهمایی پرشوری با حضور بیش از یک‌صد نفر از علاقه‌مندان با عنوان "کشف دنیاهای جدید از تخیل تا واقعیت" بود که در آن محمد قصاع، سیروس برزو و محمدرضا رضایی در آن پیرامون نقش نویسندگان داستان‌های علمی تخیلی در ایجاد ایده‌هایی که نخست توسط آنان مطرح‌شده و بعداً با پیگیری دانشمندان جامه عمل پوشانده صحبت کردند.

محمد قصاع نویسنده و مترجم برجسته داستان‌های علمی- تخیلی نخست به معرفی برخی نویسندگان نام‌آور این عرصه تعریف این مقوله پرداخت و سپس با آوردن نمونه‌هایی از کارهای آنان، نشان داد که چگونه افرادی مانند ژول‌ورن و هربرت جرج ولز، آینده‌نگری‌های نزدیک و حتی منطبق با واقعیت داشته‌اند.

سیروس برزو با اشاره به داستان فارنهایت 451 پیرامون پیش‌بینی «ری برادبری» در مورد دنیای مجازی امروز صحبت کرد که مردم از مطالعه منع می‌شوند و دنیای مجازی تصویری بر جزء زندگی انسان‌ها حاکمیت پیدا می‌کند و نقش‌آفرین می‌شود.

ادامه مطلب


علی صادقی نائینی بابیان اینکه هم‌اکنون ۲ رصدخانه اصلی در مرکز فضایی ماهدشت در حال فعالیت هستند، گفت:«یکی از این رصدخانه‌ها به‌صورت شبکه‌ای با ۳ کشور چین، پرو و پاکستان تعامل دارد و اطلاعات نجوم رصدی را مبادله می‌کنند

وی گفت:«اما برای داخل کشور نیز باوجود داشتن چندین رصدخانه که دارای امکانات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری خوبی هستند اما شاهد عدم تعامل در تبادل اطلاعات نجومی هستیم

صادقی نائینی با اشاره به تأسیس رصدخانه‌هایی در دانشگاه‌های شیراز و زنجان، دانشگاه آزاد تفت ، شهرداری بوشهر و رصدخانه قم افزود:«این رصدخانه‌ها به‌صورت مجزا عمل کرده و در دریافت و پردازش اطلاعات تعامل ندارند. براین اساس با هماهنگی‌های صورت گرفته و ایجاد یک دبیرخانه، طرح شبکه‌سازی رصدخانه‌های اپتیکی کشور را کلید زدیم تا با ایجاد همکاری مشترک میان این رصدخانه‌ها شاهد یکپارچه‌سازی توانمندی‌ها و پتانسیل‌های داخلی باشیم

ادامه مطلب


هفته جهانی فضانوردی به پایان رسید و تب اظهار نظر ها و وعده و وعید ها، تعریف ها و انتقاد ها، خوابید. طی این هفته هر کسی که به نوعی شرح وظایف سازمانی اش با فناوری فضایی ارتباط داشت مصاحبه ای کرد و یا تیتر خبری شد. از این پس طبق روال سنواتی دیگر نباید منتظر بمانیم که این اظهار نظر ها و وعده و وعید ها چه سرانجامی خواهد داشت.

از جمله این مصاحبه ها، صحبت کوتاه و کلیدی محمدرضا منصوری رئیس کارگروه هوافضای کمیسیون صنایع مجلس شورای اسلامی بود که محور آن اشاره به عدم انسجام کافی در ساختار اداری فضایی کشور، ناهماهنگی در بهره‌برداری از امکانات بود که موازی کاری و هدر رفت توانمندی‌ها و فرصت‌ها را در پی داشته است.

برای درک گفتار ایشان باید نگاهی گذرا بر سرنوشت ارگان های مرتبط به فناوری فضایی در چند سال اخیر داشت. بعد از روی کار آمدن دولت اول آقای روحانی و به دنبال سپردن تکلیف آینده تشکیلات فضایی کشور به دست افرادی مانند ترکان و شریعتمداری، به زودی مشخص شد مرکزیت مدیریت و فعالیت های فضایی از بین خواهد رفت و هنوز چند ماهی نگذشته بود که این تشکیلات نوپا که علیرغم مشکلات ساختاری و مدیریتی متعدد توانسته بود گام های مهمی را در پیشبرد فناوری فضایی و جذب نیرو های متخصص بردارد و نام ایران را در سطح جهانی پرآوازه کند، به بهانه غیرقانونی بودن تجمع نهاد های مختلف آن زیر یک چتر- در دوران ریاست جمهوری احمدی نژاد- ، پاره پاره شد و اجزای آن به وزارتخانه و نهاد های مختلف ملحق گردید و ضمنا یک تشکیلات جدید هم با عنوان مرکز فضایی ایران به آنها اضافه شد که برای بسیاری هنوز تفکیک وظایف آن با سازمان فضایی مفهوم نیست. دلسوزان توسعه فناوری فضایی ایران در همان زمان این تغییرات را آغاز نابسامانی و بر زمین نشستن برنامه ها اعلام کردند اما مسئولان مدعی شدند سازمان فضایی فربه شده و برای ایجاد تحرک بیشتر این تجزیه لازم است.

اینک بعد از گذشت حدود 5 سال، محمدرضا منصوری رئیس کارگروه هوافضای کمیسیون صنایع مجلس در مراسم افتتاح هفته جهانی فضا با اشاره به تأکید بر پیشرفت فعالیت‌های فضایی در برنامه ششم توسعه و اشاره به اهداف این برنامه کلان و دستیابی به اهداف سند چشم‌انداز برای حفظ جایگاه برتر منطقه در عرصه فناوری فضایی می گوید:«عدم انسجام کافی در ساختار اداری فضایی کشور، ناهماهنگی در بهره‌برداری از امکانات، موازی کاری و هدر رفت توانمندی‌ها و فرصت‌ها، روند توسعه این اهداف را با چالش روبه‌رو کرده است.» وی معتقد است «سازمان فضایی و شورای عالی فضایی باید اساس و پایه سیاست‌گذاری در حوزه فضایی باشند تا از موازی کاری‌ها جلوگیری شده، نقاط ضعف این بخش مشخص شود و بتوان از صاحبان فرآیند، بازخواست صورت گیرد.»

از آقای منصوری باید پرسید زمانی که یک ده، چند کدخدا دارد؟ نقش مرکز فضایی ایران در این روند چیست؟ و شما خود که از عدم انسجام کافی در ساختار اداری فضایی کشور شاکی هستید از چه کسی می خواهید بازخواست کنید؟ اصولا چه ارگانی مسئول بازخواست است؟ چه ارگان یا افرادی بطور عملی باعث رکود و انجماد فعالیت های فضایی، ریزش نیرو های نخبه در این فناوری، ناهماهنگی در بهره‌برداری از امکانات، موازی کاری و هدر رفت توانمندی‌ها و فرصت‌ها و به قول خود شما باعث سقوط روند توسعه اهداف ملی در زمینه فناوری شده اند؟

آیا این نظر که " سازمان فضایی و شورای عالی فضایی باید اساس و پایه سیاست‌گذاری در حوزه فضایی باشند " خود نوعی  "موازی کاری" نیست؟ و آیا اصولا تشکیلاتی مثل سازمان فضایی که خود از بدو تاسیس تاکنون فاقد ثبات مدیریتی و حتی ضعف مشهود در مدیریت بوده می تواند " پایه سیاست‌گذاری در حوزه فضایی باشد" ؟

آیا افرادی که بنا به مصلحتی گذرا، میزی و پستی دولتی به آنها واگذار شده و امروز هستند و فردا در سمتی دیگر کار می کنند و بدون توجه به امکانات و واقعیت و حتی بدون اطلاع از فناوری فضایی و تخصص در این زمینه بوده و هستند و صرفا بر اساس سابقه داشتن همین احکام گذرا، عنوانی یافته اند می توانند تدوینگر برنامه های دراز مدت فعالیت‌های فضایی در برنامه های توسعه کشور باشند؟

آیا کارگروه هوافضای کمیسیون صنایع مجلس بررسی همه جانبه ای کرده اند که طی حدود 13 سالی که از تاسیس این سازمان گذشته است، چه انتقاد هایی از سوی دلسوزان و کارشناسان بر عملکرد این سازمان شده و مسئولان آن چه عکس العملی بر این انتقاد ها داشته و دارند؟

آیا کارگروه هوافضای کمیسیون صنایع مجلس بررسی کرده اند، آن تمرکز که بنا به گفته مسئولان دولت قبل از آقای روحانی "غیرقانونی" بوده چه نتایجی داشته و این عدم تمرکز فعلی ناشی از تفکر تجزیه طلبانه دولت آقای روحانی که منجر به عدم انسجام کافی در ساختار اداری فضایی کشور، ناهماهنگی در بهره‌برداری از امکانات، موازی کاری و هدر رفت توانمندی‌ها و فرصت‌ها شده تا کی باید ادامه داشته باشد و آیا کارگروه هوافضای کمیسیون صنایع مجلس نباید برای خاتمه دادن به این نابسامانی، هرچه زودتر دست به کار شده و قانونی برای ایجاد انسجام در ارگان های مرتبط با فناوری فضایی تدوین کند تا بیش از این دچار مشکل نشویم؟

تا کی باید چند آشپز بعضا ناشی-  کار پخت این آش شله قلمکار را ادامه دهند و ما مجبور شویم گاه طعم شور و گاه طعم بی نمک آن را تحمل کنیم؟


هفته جهانی فضا سرانجام به پایان رسید و مسئولان توسعه فناوری فضایی اینک می توانند بعد از این هفته پر تلاش که مصاحبه های متعدد آنها را حتما بسیار خسته کرده است به استراحت بپردازند. طی روز هایی که گذشت هر کدام از آنها ضمن مصاحبه با رسانه ها، وعده های متعددی دادند که تنها جهت ثبت در تاریخ به این وعده های بعضا تکراری اشاره می کنم.

محمد همایون صدر معاون سازمان فضایی ایران:

* اگرچه پروژه‌های اکتشافی (به خارج از کره زمین و به سیاره دیگری) هنوز در اولویت قرار ندارند اما به‌ صورت مطالعاتی پروژه‌هایی در دانشگاه‌ها مطرح و در حال کار است.

* پروژه کاوشگر حامل محموله زیستی همچنان در کشور در حال پیگیری و در دستور کار پژوهشگاه هوافضا برای به‌روزرسانی، قرار دارد.

* فنّاوری تلسکوپ فضایی یا به عبارتی دوربینی که بتواند از دوردست به فضا نگاه کند، چون در تمام زمینه‌های دیگر هم مورداستفاده است، در کشور درحال‌توسعه است.

محسن بهرامی رئیس سازمان فضایی ایران:

* ماهواره دوستی در حال تکمیل و آماده‌سازی است و در آینده نزدیک پرتاب می‌شود.

* آماده‌سازی ماهواره پیام امیرکبیر.

* ماهواره ظفر علم‌وصنعت نیز ساماندهی شده است و امیدواریم در سال ۹۷ برای پرتاب آماده شود.

* پروژه ماهواره ناهید یک در پژوهشگاه فضایی در حال انجام است و در مرحله تحویل گیری قرار دارد.

پیشرفت سامانه انتقال مداری برای انتقال ماهواره مدار متوسط کاربرد.

* تکمیل و راه‌اندازی مرکز فضایی قشم.

* پروژه "ناهید 1" و "ناهید 2" و "ظفر" از جمله پروژه‌هایی هستند که قرارداد پرتاب آن‌ها منقعد شده است.

 * مشارکت با ماهواره عرب ست تا سال ۱۴۰۹ با ماهواره‌های بدر پنج و هفت.

* پایان دور نخست، طراحی پروژه ماهواره مکعبی که در مرحله ساخت قرار دارد.

 * اعلام دور دوم طراحی پروژه ماهواره مکعبی در روز ملی فناوری فضایی.

* اتصال تلسکوپ‌های موجود کشور با دو تلسکوپ مربوط به سازمان فضایی ایران و اپسکو در قالب طرحی با نام رصدگران که به‌عنوان یک شبکه و به‌صورت آنلاین می‌توانند در اختیار علاقه‌مندان این حوزه قرار گیرند تا از این امکانات استفاده کنند.

* پروژه "پارس یک" اجرایی شده است.

* با اجرای یک کنسرسیوم فعالیت دانشگاه‌های امیرکبیر و علم‌وصنعت وارد فاز جدید خواهد شد.

* با ایجاد شرکت‌های دانش‌بنیان واگذاری فعالیت‌های مربوط به طراحی ماهواره‌ها را با همکاری این شرکت‌ها را اجرایی می کنیم.

* مسابقات ماهواره‌ای کوچک با همکاری دانشگاه بیهانگ چین و دانشگاه‌های امیرکبیر و خواجه نصیر اجرایی می‌شود.

* دانشگاه کاشان مامور شده تا هر ساله پروژه‌هایی را برای برگزاری این مسابقات معرفی کند.

* مرکز یکپارچگی و آزمون برای پروژه‌های ماهواره‌ ای برای انجام آزمون‌ها و تست‌های ماهواره‌های بیشتر از 500 کیلوگرم در مرکز ماهدشت سازمان فضایی راه‌اندازی شده است.

دکتر حسن حدادپور رییس پژوهشگاه فضایی ایران:

* تبیین ساختار فضایی کشور و تهیه نقشه راه برای حرکت از وضعیت موجود به وضعیت مطلوب، به عنوان یک ماموریت از طرف وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات به پژوهشگاه فضایی سپرده شد.

* ماهواره سها با رزولوشن 15 متر و وزن 150 کیلوگرم طراحی شده و ظرف 2 سال آینده با پرتابگر داخلی سیمرغ پرتاب می شود.

* ماهواره ناهید1به وزن 50 کیلوگرم آماده و در صف پرتاب است و نمونه مهندسی ماهواره ناهید 2 نیز آماده شده که بعد از آن باید نمونه پروازی طی یک تا دو سال آینده ساخته و پرتاب شود.  اولین پیشران فضایی را در ناهید 2 به کار می گیریم.

* بر اساس برنامه عملیاتی پژوهشگاه بعد از اینها اولین ماهواره مخابراتی کشور به وزن 1 تن ساخته می شود که انتظار داریم تا سال 1400 آماده شود.

* تا 1400 سه ماهواره سنجشی (تصویربرداری) و یک ماهواره مخابراتی عملیاتی در مدار داریم


مرد صاحب دلی به درگاه الهی راز و نیاز می کرد و می گفت: «خداوندا، کریما، آخر دری بر من گشای!» رابعه عدویه این سخن بشنید و مرد را گفت: «ای غافل! این در کی بسته بود!

آری ما نابیناییم و گرنه درِ رحمت خداوند، همواره به روی بندگانش باز است.


حجت‌الاسلام‌ والمسلمین محسن قرائتی در آیین بهره‌برداری از مسجد پیامبر اعظم (ص) به نکته هایی کلیدی در مورد آموزش و پرورش اشاره کرده است که اگر گوش شنوایی باشد می تواند بسیاری از درد های این کشور را حل کند. برخی از این نکات عبارتند از:

اگر به خاطر کسب پول و ثروت به دانشگاه آمده‌اید، بدانید که پس از فارغ‌التحصیلی امکان استخدام شدن برای همه دانشجویان وجود ندارد و به خاطر پول درس نخوانید، حتی اگر استخدام بشوید بعد از 30 سال با حقوقی که دریافت کرده‌اید تنها می‌توانید یک خانه بخرید. اگر هم به خاطر کسب مقام به دانشگاه آمده‌اید باز هم ارزش ندارد زیرا بالاترین مقامی که بتوانید کسب کنید، مقام ریاست جمهوری است که فقط چهار و یا هشت سال صاحب مقام است و دائمی نیست. مدرک دانشگاهی کمترین چیز برای شماست، مانند گذرنامه، شناسنامه و کارت ملی که واجب است اما ارزشی ندارد، داشتن لیسانس نیز مورد نیاز است ولی سرمایه محسوب نمی‌شود.

هر کدام از شما که فن و هنر پدرتان را بیاموزید بهتر از این است که به دنبال استخدام باشید، چه خوب می‌شد اگر نیروهای مسلح اعلام می‌کرد؛ کسی که فن و هنر یاد گرفته و آن را به کار بگیرد، طول مدت خدمتش نصف می‌شود.

قرائتی با انتقاد از مطالب درسی غیرمفید گفت: برای تغییر محتوای کتاب‌های درسی باید کودتا صورت بگیرد، هیچ روشی برای تحول کارساز نیست و تنها با کودتا باید اطلاعات بی‌خاصیت را حذف کنیم. وی با بیان اینکه بیشتر مطالب سرهم‌بندی است، ابراز کرد: ما باسواد بی‌خاصیت زیاد داریم، بنابراین شما دانشجویان باید درس‌های غیرمفید را غربال کنید و کتاب‌هایی بخوانید که به دردتان بخورد. او در خصوص نویسندگان کتاب‌های دانشگاهی گفت: نویسندگان در سه دسته قرار می‌گیرند؛ عده‌ای خواب هستند، عده‌ای خائن و عده‌ای دیگر دلسوز هستند.

ظرفیت خود را بالا ببرید تا ارزشتان زیاد شود. اگر درس بخوانید و عرضه نداشته باشید، فایده ندارد.


بازگشت یک سفینه فضایی به موارد مختلفی بستگی دارد و ممکن است یک اتفاق غیرمنتظره باعث فرود آن در محل پیش بینی نشده ای شود. اگر این محل کشور دیگری باشد چه باید کرد؟ به هر حال ورود غیرقانونی به خاک بیگانه بشمار می رود. در سال های آغاز  پرواز انسان به فضا، بخصوص از طرف روس ها که هیچ وقت از قبل پرتاب ها را اعلام نمی کردند، این مشکل می توانست به یک معضل بین المللی تبدیل گردد. در آن سال ها پرتاب فضانوردان روس برای آمریکایی ها یک شوک ناگهانی بود. دولت های آمریکا و سایر کشورها هیچ قراردادی در مورد شکستن مرزها توسط فضانوردان با دولت شوروی نبسته بودند، پس ورود یک ناو تخلف از قانون محسوب می شد.

مسئولان فکر کردند اگر خدای نکرده فرود در سرزمین بیگانه صورت گیرد سفارتخانه های شوروی باید فورا دست به کار شوند. به همین دلیل قبل از هر پرواز، سفارتخانه ها پاکتی با عنوان «فوری- سری» دریافت می کردند. بر روی این پاکت ها نوشته شده بود فقط طبق دستور خاصی باید باز شود. این پاکت حاوی پیام تقاضای کمک رهبری شوروی به دولت کشوری بود که فرود احتمالی در سرزمین آن پیش بینی می شد. در صورت بروز چنین وضعیتی، سفیر شوروی با  دریافت دستور ضروری از مسکو، بایستی این پاکت را به مسئولان کشور مربوطه ارائه می کردند. گرچه همه فضانوردان در سرزمین خودشان فرود آمدند اما بعداً قرار دادهایی بین دولت ها نوشته شد


اگر به فضانوردی علاقه دارید به شما توصیه می کنم حتما در این جلسه شرکت کنید.

دوشنبه 24 مهر ماه دانشگاه علم و فرهنگ.


پاول پاپوویچ چهارمین فضانورد شوروی و یکی از هم دوره ای های گاگارین بود. علیرغم جایگاه بالایی که در فضانوردی روسیه داشت، فردی فروتن و خاکی بود. نشاط و سرزندگی اش همیشه مایه غبطه من می شد. زمانی که نخستین بار با او آشنا شدم شصت و چند سال داشت اما مثل یک جوان سرزنده و پر نشاط بود . خیلی زود رفاقتی عمیق با او پیدا کردم. گرچه جدیت و احساس مسئولیتش را همه تایید می کردند در هر محفلی که حاضر می شد با شوخی هایش همه را سرحال می آورد. رک و راست اما در عین حال به قول قدیمی ها رفیق با معرفت و گره گشا بود. هر جا که برای ملاقات با فضانورد و یا دانشمندی به مشکلی بر می خوردم کافی بود به او زنگی بزنم.

روزی که قرار بود در شهرک ستارگان برای انوشه انصاری بزرگداشت بگیرند، به من زنگ زد تا خبرم کند. گفتم وینوگرادوف به من کارت دعوت داده. پرسید وسیله چی چطور می خواهی به شهر ستارگان بیایی؟ پاسخ دادم وسیله ندارم. گفت من صبح می روم شهرک اگر تا ساعت ده توانستی بیا خانه تا با هم برویم وگرنه آنجا می بینمت.

در شهرک و در مهمانی دیدمش. چاق سلامتی کرد و بعد به چند نفر از فضانوردان گفت بچه ها بیایید با برزو عکس بگیریم. گفتم یعنی چی؟ من با شما عکس می گیرم نه شما با من... خندید و گفت نه اگر ما با تو عکس نگیریم 20 تا فضانورد دیگر اینجا هستند می روی با یکی دیگر عکس می گیری اما فعلا در اینجا یک برزو داریم که ما بتوانیم با او عکس بگیریم!!

به همراه او،  باتورین، ایوانچنکف (دو فضانورد دیگر روسیه) و کرتین (فضانورد فرانسه ) عکسی به یادگار گرفتم.


-         فضانوردان در اندک اوقات فراغتی که در فضا دارند برای خودشان سرگرمی هایی را درست می کنند. یک بار از پاول وینوگرادوف پرسیدم در سفر اخیرت در ایستگاه فضایی بین المللی چه سرگرمی هایی داشتید؟ او جواب داد: 

من در آنجا تمایل پیدا کردم آزمایشی لیزری را انجام دهم که در برنامه نبود. می خواستم ببینم نور لیزر چطور از گلوله های آب در حال حرکت در بی وزنی عبور می کند به نظرم اگر چند نور از چند سمت به این گلوله ها بخورند انعکاس جالبی به وجود می آید. تقاضا کردم چند قلم لیزری برایم با شاتل بیاورند اما ناسا موافقت نکرد چون این قلم ها فاقد مجوز مخصوص بودند. بالاخره من از تیورین خواستم که آن را در جیبش بگذارد و بیاورد! و او برایم آورد. در حال حاضر اگر همه دریچه های ایستگاه را باز کنیم طول راهرو در ایستگاه بین المللی به 64 متر می رسد. اگر در یک طرف نور لیزر را انداخت و در روی دیوار دیگر آینه ای را بچسبانید و نور را مورد بررسی قرار داد متوجه خواهید شد که لرزش دارد و به اصطلاح می رقصد. از این آزمایش می توان نتیجه گیری کرد که کل ایستگاه در حال لرزش است. ما قبلاً در این زمینه اطلاعاتی با دستگاه رزونانس به دست آورده بودیم. این دستگاه می توانست لرزش ها را اندازه گیری کند اما آزمایش لیزر و آینه این مسئله را کاملاً نمایان و قابل دید کرد. این لرزش زمان اتصال ناو پروگرس به ایستگاه بیشتر می شود. حتی صدای قرچ... قرچ... دستگاه شنیده می شود. از جمله سرگرمی های دیگر من کار با دستگاهی به نام» فیولکا» بود که طیف نگار دارد و من با کمک آن فیلم هایی از طیف رعد و برق برداشتم در بالای آمریکای جنوبی و آفریقا. رعد و برق های جالبی دیده می شود. حالب آن است که این طیف ها گاهی با سرعت 150- 100 کیلومتر در ثانیه حدود 2000 کیلومتر پخش می شوند. من متوجه شدم که برق ها نه فقط از بالا به پایین که بعضی وقت ها از پایین به بالا حرکت می کنند. آنجا که جایی نیست که برق در اثر برخورد با آن تخلیه می شود. پس کجا می رود؟ فقط خاموش می شوند. از اتفاق های جالب و استثنایی مثل همین حرکت برق به سوی بالا هم فیلمبرداری کردم.



همه پیوندها